AI zichtbaarheid meten: wat Search Console wel en niet laat zien

Wie AI zichtbaarheid meten wil, loopt in Search Console snel tegen een grens aan. Google erkende half september zelf dat de rapportage voor AI Overviews en AI Mode grof is: een heel AI-blok telt als één positie. Tegelijk test Google vergoedingen voor publishers die bijdragen aan AI-antwoorden, en lijken er advertenties als tekstlink in AI Mode te verschijnen. Reden genoeg om je meting niet op één bron te laten rusten.

Wat Google in september zei over AI-rapportage

Op 13 september 2026 schreef Search Engine Journal dat Google erkent dat de rapportage in Search Console voor AI-zoekfuncties tekortschiet. Aanleiding was een reactie van John Mueller van Google op Reddit: “Position for these is hard to do in a way that makes it useful, so we’re currently tracking it like we do for many search features (as a block).” Mueller voegde eraan toe dat zoekresultatenpagina’s tegenwoordig zoveel manieren van interactie hebben dat de oude positie 1 tot 10 lastig te vertalen is.

Search Engine Journal zet op een rij hoe Search Console je zichtbaarheid in AI Overviews en AI Mode telt:

• Vertoningen. Een vertoning telt zodra je URL op de geserveerde resultatenpagina in het AI-blok staat, ook als de gebruiker er nooit naartoe scrolt.
• Positie. De positie is die van het hele AI-blok op de pagina, niet de plek van jouw link binnen dat blok.
• Verborgen links. Links achter “Show more” tellen pas als iemand het blok uitklapt. Volgens Search Engine Journal onderschatten de cijfers je zichtbaarheid daardoor eerder dan dat ze die overdrijven.

Voor je zichtbaarheid in AI Overviews betekent dat: een gemiddelde positie van 2 voor een pagina die in een AI Overview staat, zegt niet dat jouw link de tweede bron is. Het zegt alleen waar het blok stond.

Wat het AI-rapport in Search Console wel en niet toont

Op 11 augustus 2026 beschreef Search Engine Roundtable het rapport Generative AI performance, een tabblad binnen het prestatierapport van Search Console. Het toont hoe vaak URL’s van je site verschenen in generatieve AI-functies in Google Search en Discover, per pagina, land en datum, en voor Search ook per apparaat. Klikken en zoekvragen ontbreken. John Mueller liet toen weten dat het rapport nog niet voor elk domein zichtbaar was en alleen verschijnt als er genoeg gegevens zijn. Volgens Search Engine Journal is het rapport sinds 31 augustus wereldwijd beschikbaar. Zie je het niet, dan heeft je site mogelijk te weinig vertoningen in AI-functies.

Nieuw in september: vergoedingen en advertenties

Google test betalen voor bijdragen aan AI-antwoorden

Op 14 september berichtten Search Engine Land, Search Engine Roundtable en Search Engine Journal over de AI contribution pilot van Google. Publishers verdienen daarin geld wanneer hun content wezenlijk bijdraagt aan een antwoord in de Gemini-app, AI Overviews of AI Mode. Wie de voorwaarden accepteert, krijgt in Search Console een widget met maandelijkse “AI earnings” en een deel van de historie.

De uitbetaling hangt volgens Search Engine Roundtable meer af van de waarde van een bijdrage dan van het aantal keer dat content wordt gebruikt. Volgens Search Engine Journal telt content die alleen feiten bevestigt, of waarnaar pas na het genereren wordt gelinkt, niet mee. Er zijn minstens tientallen publishers benaderd, vooral kleine en middelgrote, en niet alleen nieuwssites. Deelnemers kunnen volgens Search Engine Journal op elk moment stoppen via de instellingen van Search Console. Google bevestigde het bestaan en noemde het “an early-stage learning pilot to test how best to reward high-quality content”. In welke landen de pilot loopt, is niet bekend.

Voor de meeste bedrijven is dit geen directe inkomstenbron. Het laat wel zien dat Google zelf meet welke content wezenlijk bijdraagt aan AI-antwoorden, en dat Search Console de plek wordt waar dat soort gegevens terechtkomt.

Advertenties als tekstlink in AI Mode

Op 15 september meldde Search Engine Roundtable dat Google advertenties test die als gewone tekstlinks in antwoorden van AI Mode staan, met het label “Sponsored”. De test werd opgemerkt door Sachin Patel. Google heeft de test niet bevestigd. Als dit formaat breder uitrolt, staan betaalde links straks tussen de bronnen die je organisch probeert te halen. Dat maakt het nog belangrijker om je eigen vermeldingen apart bij te houden.

AI zichtbaarheid meten met vier bronnen

Omdat geen enkel rapport volstaat, combineer je vier bronnen. Elke bron beantwoordt een andere vraag.

1. Een vaste promptset

Stel een lijst op van 20 tot 40 vragen die je klanten echt stellen, verdeeld over drie soorten: oriënterende vragen (“hoe kies ik een boekhoudpakket voor een eenmanszaak”), vergelijkende vragen (“wat is beter voor een webshop, WooCommerce of Shopify”) en vragen met je merknaam. Test die elke maand in ChatGPT, Gemini, AI Mode en Perplexity. Noteer per antwoord of je genoemd wordt, of je als bron wordt gelinkt, welke pagina en welke concurrenten er staan.

2. Verkeer uit AI-assistenten in GA4

Bezoekers die vanuit ChatGPT, Perplexity, Gemini of Copilot doorklikken, zie je in GA4 als verwijzend verkeer, met bronnen als chatgpt.com, perplexity.ai, gemini.google.com en copilot.microsoft.com. Maak een eigen kanaalgroep “AI-assistenten” op basis van die bronnen, zodat je dit verkeer los van gewone verwijzingen ziet. Kijk naar landingspagina’s en conversies, niet alleen naar sessies. Klikken uit AI Overviews en AI Mode komen wel binnen als gewoon organisch Google-verkeer en zijn in GA4 niet apart te herkennen.

3. Het AI-rapport in Search Console voor trends

Gebruik het AI-rapport voor de ontwikkeling in de tijd: stijgen de vertoningen in AI-functies, en welke pagina’s dragen die groei? Een pagina met veel vertoningen in AI-functies maar dalende organische klikken is een kandidaat om te onderzoeken. Lees de positiekolom niet als plek binnen het antwoord.

4. Vermeldingen en geciteerde pagina’s

Houd bij welke van je pagina’s als bron worden gelinkt en waar je merk buiten je eigen site wordt genoemd: vakmedia, vergelijkingssites, reviews, fora. AI-assistenten halen hun antwoorden ook uit die bronnen. Er zijn tools die dit automatiseren; hun zichtbaarheidsscores zijn methodes van de leverancier, dus vergelijk scores van verschillende tools niet met elkaar.

Zo zet je een promptset op

Wat je verbetert als je niet genoemd wordt

Meten is pas nuttig als je er iets mee doet. Staan concurrenten wel in de antwoorden en jij niet, kijk dan eerst naar de pagina’s die wel worden geciteerd.

• Citeerbare passages. Begin een pagina of sectie met een zelfstandig antwoord van een paar zinnen, dat ook zonder de rest van de pagina klopt.
• Concrete feiten. Noem aantallen, voorwaarden, termijnen en data, met een bron waar dat past. Vage tekst wordt zelden geciteerd.
• Vergelijkingen en tabellen. Vergelijkende vragen worden vaak beantwoord met informatie uit overzichtelijke vergelijkingen.
• Gestructureerde data. Organization-, Product- en Article-markup helpen machines begrijpen wie je bent en wat een pagina bevat. Het is geen garantie op vermelding, wel een basis.
• Consistente gegevens elders. Dezelfde bedrijfsnaam, omschrijving en diensten op je site, in bedrijvengidsen, op reviewplatforms en op LinkedIn.
• Actualiteit. Houd belangrijke pagina’s bij en laat zien wanneer ze voor het laatst zijn bijgewerkt.

Een uitgebreidere aanpak staat in je website klaarmaken voor AI search.

Valkuilen bij het meten

De grootste valkuil is conclusies trekken uit één meting. AI-antwoorden verschillen per sessie, per land en per moment, en modellen worden regelmatig vervangen. Het onderzoek van Profound liet eerder deze maand zien hoe sterk één modelupdate de productaanbevelingen in ChatGPT kan verschuiven; lees daarover hoe je webshop vindbaar blijft in ChatGPT.

Een tweede valkuil is Search Console-cijfers voor AI-functies lezen alsof het gewone zoekresultaten zijn. Een vertoning betekent niet dat iemand je link zag, en een positie is die van het blok. Een derde valkuil is alleen verkeer tellen: een vermelding van je merk in een antwoord kan waarde hebben zonder dat er direct geklikt wordt. Leg daarom vermeldingen, verkeer uit AI-assistenten en conversies naast elkaar, en beoordeel ze per kwartaal.

Conclusie

Google zegt het zelf: de klassieke positie past niet bij AI-zoekresultaten, en het AI-rapport in Search Console toont vertoningen zonder klikken of zoekvragen. AI zichtbaarheid meten vraagt daarom een eigen routine. Een vaste promptset, een kanaalgroep voor AI-assistenten in GA4, het AI-rapport voor trends en een overzicht van geciteerde pagina’s geven samen een bruikbaar beeld. Met de nieuwe tests van Google, vergoedingen voor bijdragen en advertenties in AI Mode, wordt dat beeld alleen maar belangrijker. Begin deze maand met een nulmeting, dan heb je over drie maanden iets om mee te vergelijken.

Bronnen

• Search Engine Journal, Google admits Search Console reporting for AI search is inadequate (13 september 2026)
• Search Engine Roundtable, Google Search Console Generative AI Performance Report (11 augustus 2026)
• Search Engine Land, Google tests paying publishers for using its content in AI Mode, AI Overviews and Gemini (14 september 2026)
• Search Engine Roundtable, Google AI Contribution Pilot: Paying Publishers For Use Of Content In AI (14 september 2026)
• Search Engine Journal, Google tests paying publishers for AI answers via Search Console (14 september 2026)
• Search Engine Roundtable, Google AI Mode Tests Text Link Ads (15 september 2026)

Meer lezen: GEO: je website vindbaar in AI-zoekmachines, SEO en AI search voor je website, of onze aanpak voor SEO.